لوئیز بورژوا: هیولا، خاطره و قدرت زنانه
نویسنده: منا خداشناس
در فصل «هیولاهای شخصی» (Personal Monsters) از کتاب هیولاهای هنر (Art Monster) اثر لورن الکین، لوئیز بورژوا بهعنوان هنرمندی معرفی میشود که هیولاهایش از دل حافظه، تنش و تجربه زنانه شکل گرفتهاند. بورژوا (۱۹۱۱–۲۰۱۰) که کودکیاش را در کارگاه ترمیم فرش خانواده در پاریس گذراند و در میانسالی به نیویورک مهاجرت کرد، پیوندی میان زندگینامهنویسی، روانکاوی و فرمهای مجسمهسازی ایجاد کرد. الکین نشان میدهد آثار او نه صرفاً مجسمه، بلکه فرایندی برای بازخوانی بدن، مادرانگی، ترس و رهاییاند.
مجسمه مشهور «مامان» (Maman – 1999) نمونهای روشن از این رویکرد است. عنکبوت در نگاه بورژوا استعاره مادر است: حامی، ترمیمکننده، سازنده و در عین حال شکننده. الکین این اثر را مواجههای با خاطرات کودکی و تلاشی برای تبدیل آسیب به نیروی خلاق میداند. در سوی دیگر، مجسمههای نرم و ترکیبهای پارچهای او بدن زنانه را در حالت تاشدگی، تکثیر و انقباض نشان میدهند، بدنی که خود تبدیل به حافظه میشود.
photo By:www.pinterest.com
لورن الکین تأکید دارد که بورژوا با تبدیل اضطراب، خشم و آسیبپذیری به فرم هنری، از محدودیتهای جنسیتی عبور میکند. «هیولاهای» او موجوداتی تهدیدآمیز نیستند، بلکه امکانهاییاند برای بازاندیشی در ریشههای قدرت زنانه. این آثار نشان میدهد که خلاقیت زنانه اغلب از دل تضاد، ترمیم و مقاومت برمیخیزد.
خوانش الکین در Art Monster هنر لوئیز بورژوا را به نیرویی برای تغییر، شهود و بازتعریف تجربه زنانه تبدیل میکند. نتیجه جهانی است که در آن هیولا نه در حاشیه، بلکه در مرکز خلاقیت قرار میگیرد.+
photo By:www.pinterest.com
زیرنویسها
عنکبوت در آثار بورژوا: استعارهای از مادر، موجودی سازنده که هم محافظ است و هم آسیبپذیر.
مجسمههای نرم: آثاری ساختهشده از پارچه، لاستیک یا مواد انعطافپذیر که با بدن، زخم و حافظه پیوند دارند.
هیولا در نگاه الکین: استعارهای فمینیستی برای خروج از نقشهای تثبیتشده و ساختارهای محدودکننده هنر.
برای مطالعه بیشتر
Louise Bourgeois, Destruction of the Father / Reconstruction of the Father
Mignon Nixon, Fantastic Reality: Louise Bourgeois and a Story of Modern Art
Lorna Scott Fox, “Louise Bourgeois: The Spider and the Wound”
Lauren Elkin, Art Monster: On Creativity and the Female Body