ژاکلین شابی و بازخوانی تاریخی متون مقدس: فرصتی برای مطالعات زنان
نویسنده: منا خداشناس
ژاکلین شابی اسلامشناس فرانسوی، با بازخوانی تاریخی قرآن و متون دینی، ابزار نوینی برای مطالعات زنان و فمینیسم در جوامع اسلامی فراهم کرده است. کشف نقش زنان در اسلام اولیه با تحلیل تاریخی و انسانشناختی متون مقدس از جمله پژوهشهای مهم شابی است.
photo by: www.instagram.com
معرفی ژاکلین شابی
ژاکلین شابی، اسلامشناس و تاریخپژوه برجسته فرانسوی، تلاش میکند متون دینی، بهویژه قرآن، را در بستر تاریخی و اجتماعی زمان ظهورشان مطالعه کند. رویکرد او بر انسانشناسی دینی و تحلیل تاریخی ـ اجتماعی تأکید دارد و نشان میدهد که فهم متون مقدس بدون در نظر گرفتن ساختارهای اجتماعی ناقص است.
لینکهای داخلی پیشنهادی:
مطالعات زنان و فمینیسم در متون دینی
تاریخ اسلام اولیه
اهمیت روش شابی برای پژوهش زنان
شابی در آثار خود مانند Le Seigneur des tribus. L’islam de Mahomet و Le Coran décrypté: Figures bibliques en Arabie
نشان میدهد که اسلام اولیه محصول روابط اجتماعی، قبیلهای و سیاسی بوده و مفاهیم دینی پاسخهایی تاریخی به نیازهای انسانی هستند.
این نگرش ابزار قدرتمندی برای پژوهشگران زنان فراهم میآورد تا جایگاه زنان و روابط جنسیتی در متن اسلامی اولیه را با رویکردی علمی و انتقادی بررسی کنند.
تحلیل تاریخی متون دینی
یکی از نکات کلیدی تحقیقات شابی، مطالعه قرآن و متون دینی در چارچوب ساختار قبایل عرب و تحولات اجتماعی آن دوره است. او نشان میدهد که قوانین و نقشهای جنسیتی در اسلام اولیه، نتیجه شرایط اجتماعی و قبیلهای بودهاند و نه یک اجبار الهی مطلق.
این تحلیل، فرصت مهمی برای بازخوانی حقوق و موقعیت زنان در تاریخ اسلام و تفسیر متون دینی فراهم میکند.
photo by: www.amazon.de
لینکهای داخلی پیشنهادی:
حقوق زنان در اسلام
تفسیر تاریخی قرآن
آثار اخیر و تمرکز بر روابط قدرت
در آثار اخیر شابی، مانندLes Trois Piliers de l’islam و On a perdu Adam. La création dans le Coran،
تمرکز او بهطور ویژه بر پیوند میان دین، ساختار اجتماعی و روابط قدرت است. این نگاه برای پژوهشگران زن اهمیت دارد، زیرا امکان بررسی دقیقتر نقش زنان، محدودیتها و فرصتهای آنان را در جوامع اسلامی فراهم میکند.
جمعبندی و اهمیت برای مطالعات زنان
ژاکلین شابی نشان میدهد که دین و متون مقدس نه ساختارهایی ثابت، بلکه پدیدههایی تاریخی و اجتماعی هستند. بازخوانی انتقادی آثار او مسیرهای جدیدی برای مطالعات فمینیستی، حقوق زنان و تاریخنگاری اسلامی ایجاد میکند و چشماندازی تازه برای فهم تجربه زنان در جامعه و دین میگشاید.